sitemap contact terms

Greeklanguage seperatorEnglish (United Kingdom)Russianlanguage seperatorChinese

28.05.17
 > Ο ΑΜΠΕΛΩΝΑΣ > O αρχαίος αμπελώνας

Ο αρχαίος αμπελώνας


«Η Σαντορίνη προσφέρει μια συναρπαστική ποικιλία αντιθέσεων: είναι τα βουνά ηφαιστειογενή και βραχώδη, κατά το ήμισυ καλλιεργημένα και κατά το ήμιση φλογισμένοι βράχοι, άλλα όμορφα και άλλα φρικτά. Είναι οι φοβεροί βάραθροι που κομματιάζουν τις πεδιάδες και τις γόνιμες πλαγιές, τις κατάφορτες με αμπέλια. Είναι το γειτόνεμα της θάλασσας που αγκαλιάζει το νησί σαν μια τεράστια πεδιάδα...», σχολίασε ο Γάλλος περιηγητής Αββάς Pegues, το 1840.

Οπως όλα στο ηφαιστειακό αυτό νησί του Αιγαίου, έτσι και ο αμπελώνας του είναι από τους πιο ιδιόρυθμους στον κόσμο. Το αμπέλι ευδοκιμεί εδώ όχι μόνο επειδή αντέχει στην ξηρασία, αλλά και επειδή είναι ένα από τα λίγα ξυλώδη φυτά που οι ρίζες του καταφέρνουν να διαπεράσουν τη θηραϊκή γη.
Το αμπέλι και το κρασί ήταν στο επίκεντρο της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της Θήρας. Από τα σταφύλια των ντόπιων ποικιλιών παράγονται υψηλής ποιότητας κρασιά τα οποία χαρακτηρίζονται από το μοναδικό οικοσύστημα του νησιού. Η παραγωγή κρασιού ξεπερνούσε τις ανάγκες των κατοίκων και έγινε εξαγώγιμο προϊόν υψηλής ποιότητας, την εποχή της ανάπτυξης της ναυτιλίας. Οι αμπελώνες ξεκινούν από τα 300 μ. και φτάνουν μέχρι το επίπεδο της θάλασσας. Οι κάτοικοι προστατεύουν το έδαφος από τη διάβρωση και περιορίζουν τις απώλειες νερού δημιουργώντας πεζούλες και ξερολιθιές.
Ο αμπελώνας του νησιού είναι πανάρχαιος, με ποικιλίες πανάρχαιες. Τα ευρήματα στις ανασκαφές της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηρίου συνηγορούν στο ότι υπήρχε καλλιέργεια αμπελιού στο νησί τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα π.Χ. Οι κάτοικοι του Ακρωτηρίου ασχολούνταν με την αμπελοκαλλιέργεια, την οινοποίηση και το εμπόριο κρασιού.
Ο προϊστορικός αμπελώνας καταστράφηκε με τη μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου, γύρω στα 1.600 π.Χ. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, μετά την καταστροφή οι Φοίνικες, και όσοι άποικοι ακολούθησαν δοκίμασαν να καλλιεργήσουν φυτά που έφεραν μαζί τους, αλλά μόνο το αμπέλι επιβίωσε. Στο νέας σύστασης ηφαιστειακό έδαφος δημιουργήθηκε και πάλι αμπελώνας, γύρω στα 1200 π.Χ. Έτσι, μάλλον δεν υπερβάλλει κανείς όταν λέει ότι έχει ηλικία πάνω από 3.200 ετών, εφόσον από τότε μέχρι σήμερα καλλιεργείται αδιάκοπα -και μάλιστα είναι ο μοναδικός στην Ευρώπη που δεν καταστράφηκε από φυλλοξήρα. Για να προστατέψουν τα φυτά από τους ανέμους και την ξηρασία οι αμπελουργοί χρησιμοποιούσαν, και εξακολουθούν να χρησιμοποιούν, μια συγκεκριμένη τεχνική κλαδέματος, τις «κουλούρες». Κλαδεύοντας τις αμπελιές σχηματίζουν ένα χαμηλό καλάθι, ώστε τα σταφύλια να προφυλάσσονται καθώς ωριμάζουν μέσα στην αμπελιά.

INFO

  • Μια σειρά από παράγοντες δημιουργούν ένα μοναδικό στον κόσμο μικροκλίμα, που συντελεί στην πλήρη ωρίμανση των σταφυλιών και τους χαρίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους (υψηλή δροσιστική οξύτητα, υψηλός αλκοολικός τίτλος κ.α.). Οι βροχές είναι ελάχιστες και δεν υπάρχουν πηγές. Ωστόσο το αμπέλι δεν υποφέρει από ξηρασία. Λόγω της συνεκτικότητας του εδάφους οι βροχές του χειμώνα εισχωρούν στο έδαφος που τις κρατά στο βάθος. Το καλοκαίρι οι ακτίνες του ήλιου τραβούν το νερό πάλι προς την επιφάνεια τροφοδοτώντας τα φυτά. Το καλοκαίρι ανακουφίζονται και από τις θαλάσσιες ομίχλες που καλύπτουν τη νύχτα το νησί με ένα πέπλο σαν βαμβάκι που ρίχνει αρκετές σταγόνες νερού. Τέλος τα μελτέμια του Αυγούστου επεμβαίνουν και εμποδίζουν την υγρασία να συγκεντρώνεται πάνω στα σταφύλια, εξαλείφοντας τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ασθενειών. 
    Νικόλαος Βαρβαρήγος, τεχνολόγος τροφίμων, από το βιβλίο «Σαντορίνη: Θήρα, Θηρασιά, Ασπρονήσι, Ηφαίστεια», του Ιωάννη Μ. Δανέζη/ 2001, Διευθυντής Εκδοσης Εμμ.Α. Λιγνός.
  • Τα κλήματα είναι αυτόρριζα, έχουν ηλικία που ξεπερνάει τα 50 χρόνια και φύονται σε πορώδες έδαφος, που περιέχει ελαφρόπετρα και πορσελάνη και είναι πλούσιο σε άλατα καλίου.
  • Η ανανέωση του αμπελώνα από την αρχαιότητα μέχρι τις ημέρες μας, γίνεται με τον ίδιο τρόπο, με το λεγόμενο «καταβολάδι».
Αμπελώνας - Αρχαίος αμπελώνας
Αμπελώνας - Αρχαίος αμπελώνας

social Twitter YouTube Facebook


 


0A ammoudi eleftherakis1

view