sitemap contact terms

Greeklanguage seperatorEnglish (United Kingdom)Russianlanguage seperatorChinese

23.07.17
  • akrotir.jpg
  • irinii.jpg
  • oia2.jpg
 > Το καστέλι του Πύργου


NEWSLETTER


Notice: Undefined index: email in /home/ntsantor/public_html/modules/mod_newsletter/mod_newsletter.php on line 23

Πύργος


Το Καστέλι

Το Καστέλι του Πύργου ήταν ένα από τα πέντε που έφτιαξαν οι Ενετοί τον 15ο αιώνα. Τα υπόλοιπα ήταν του Ακρωτηρίου, του Σκάρου, του Αγίου Νικολάου στην Οία και του Εμπορείου.

article horizontal
Ακολουθούσε τον τύπο του οχυρού οικισμού με μεταγενέστερο περίβολο. Γύρω από τον πυρήνα, στο κέντρο του οποίου αρχικά υπήρχε πύργος και αργότερα εκκλησία, οργανώθηκε οχυρωματικός περίβολος από τους εξωτερικούς τοίχους των σπιτιών. Στο κέντρο του βρισκόταν η μικρή πλατεία, με τις εκκλησίες της Παναγίας και του Αγίου Γεωργίου. Ένας λιθόστρωτος δρόμος χωρίζει το καστέλι από τα νεότερα κτίσματα του οικισμού.
Η αρχαιότερη ιστορική μαρτυρία σχετικά με το καστέλι βρίσκεται στο έργο του M. Crucius, Turcograecia. Εκεί αναφέρεται ως Πύργος, Καινούργιος Πύργος, Καστέλι Καινούργιου Πύργου, ή Καινουργιόμπουργο. Αυτό είναι ένδειξη ότι κτίστηκε μετά από ένα, τουλάχιστον, των υπολοίπων τεσσάρων του νησιού. Παλαιότερα θα πρέπει να ήταν τα Καστέλια του Σκάρου και του Ακρωτηρίου (Πούντα).
Μελετώντας την οργάνωση των σπιτιών μέσα στο κάστρο του Πύργου, καταλαβαίνει κανείς ότι υπήρχε πολύ μεγάλη ομοιότητα με αυτήν του Καστελιού στον Σκάρο, στο Ημεροβίγλι, τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα. Τα σπίτια ήταν στενά και επιμήκη, με κοινό μεσότοιχο πάνω στον οποίο στηριζόταν ένας κυλινδρικός θόλος. Είχαν δυο ή τρεις ορόφους. Η μοναδική είσοδος του Καστελιού στο δυτικό τμήμα της περιμέτρου έκλεινε τη νύχτα αν εμφανιζόταν κίνδυνος. Πάνω από την είσοδο υπήρχε η καταχύστρα που την έλεγαν «πολεμίστρα» ή «φόνισσα».
Στην αρχική του μορφή ο οικισμός είχε συμπαγή, οικοδομικό ιστό και φρουριακή δομή. Η ακριβής μορφή του, πάντως, δεν είναι γνωστή. Δεν αποκλείεται να ξεκίνησε πρώτα ως μοναστηριακό συγκρότημα γύρω από την εκκλησία της Παναγίας. Οταν πέρασε ο κίνδυνος των πειρατικών επιδρομών, ο οικισμός επεκτάθηκε έξω από το κάστρο και αυτό είχε ως συνέπεια τα εξωτερικά κτίρια που αποτελούσαν το «περιτείχισμα» να ανοίξουν προς τα έξω αποκτώντας πόρτες, παράθυρα και προσκτίσματα, πολλά από τα οποία είχαν την μορφή στεγασμένων εξωστών –τα λεγόμενα ηλιακά.
Η πυκνοκατοικημένη συνοικία που δημιουργήθηκε εκτός του κάστρου ονομάστηκε Ξέπορτο. Σ' αυτήν λειτούργησε από τις αρχές ως τα μέσα του 19ου αιώνα η πρώτη Σχολή Θήρας, σ' ένα μεγάλο κτίριο γνωστό ως Πέρα Σχολειό.


INFO

  • Σημαντικός σταθμός στην ιστορία του κάστρου –όπως άλλωστε και όλου του νησιού- ήταν ο σεισμός του 1956. Τα κτίρια έπαθαν σοβαρές ζημιές και αργότερα η μορφή του αλλοιώθηκε από τις επεμβάσεις των κρατικών αρχών. Η πιο βασική ήταν η καθαίρεση των πάνω ορόφων.
  • Σύμφωνα με τον Αντώνη Κονταράτο και το βιβλίο «Σαντορίνη-Πορεία στο χρόνο»/Εκδόσεις Ηλιότοπος, στο Καστέλι του Πύργου υπήρχαν εβδομήντα ανεξάρτητες κατοικίες οριζόντιας ιδιοκτησίας, στις οποίες ζούσαν ισάριθμες οικογένειες με τη δική τους στέρνα και τουαλέτα η κάθε μια. Σύμφωνα με τις παραδόσεις, το κάστρο επικοινωνούσε με τον έξω χώρο από τη μεριά της Γωνιάς, μέσω μιας μυστικής σήραγγας της οποίας και οι δυο προσβάσεις θάφτηκαν κάτω από τα ερείπια που άφησε ο σεισμός του 1956. Τη διάνοιξή της επιχείρησε το 1996 η κοινότητα Πύργου, αλλα η προσπάθεια σταμάτησε για τεχνικούς λόγους, παρά την αποκάλυψη της εισόδου.

* Πηγές:
Μελέτη για το Καστέλι του Πύργου, της αρχιτέκτονος Κλαίρης Παλυβού.
«Σαντορίνη: Κοινωνία και Χώρος, 15ος-20ος αιώνας», της Δρος Δώρας Μονιούδη Γαβαλά / Εκδοση του Ιδρύματος Λουκά και Ευάγγελου Μπελλώνια.

 

Πύργος οικισμός - Καστέλι
Πύργος οικισμός - Καστέλι

view