sitemap contact terms

Greeklanguage seperatorEnglish (United Kingdom)Russianlanguage seperatorChinese

17.12.17
 > ΟΙΚΙΣΜΟΙ > Φηροστεφάνι

Ιστορία του ηφαιστείου


Γεωλογία

Γεωλογικές μελέτες δείχνουν ότι η πρώτη ηφαιστειακή δραστηριότητα στη γενικότερη περιοχή της Σαντορίνης άρχισε πριν από περίπου 2,5 εκατομμύρια χρόνια και δημιούργησε το συγκρότημα των Χριστιανών. Στη στενή περιοχή της Σαντορίνης το ηφαίστειο δραστηριοποιήθηκε πριν από περίπου 1 εκατομμύριο χρόνια και μέσα στα τελευταία 400.000 χρόνια εξερράγη παροξυσμικά τουλάχιστον 12 φορές.
Αυτές οι εκρήξεις εκδηλώνονται κάθε 20.000 χρόνια πάνω κάτω και δημιουργούν τεράστιους κρατήρες κατάρρευσης (καλδέρες). Μεταξύ των εκρήξεων, που καταστρέφουν το νησί, παρεμβάλλονται ηπιότερα μεσοδιαστήματα μεταβλητής διάρκειας, κατά τα οποία πάμπολλες εκρήξεις μικρότερης έκτασης το ξανακτίζουν σιγά σιγά.

Η διαδοχή των εκρήξεων
Την ηφαιστειακή δραστηριότητα της Σαντορίνης επηρεάζει ένα τεκτονικό ρήγμα που ξεκινάει από τα Χριστιανά, περνά από τη Σαντορίνη και καταλήγει στην Αμοργό. Το ρήγμα αυτό παραμένει ενεργό και είναι εκείνο που προκάλεσε τον σεισμό του 1956.
Η ηφαιστειακή εξέλιξη της Σαντορίνης ακολουθεί, επομένως, μια κυκλική διαδοχή εκρήξεων. Επί πολλές χιλιετίες το ηφαίστειο δραστηριοποιείται κάθε τόσο χωρίς παροξυσμικές εκδηλώσεις. Η λάβα που στο μεταξύ συσσωρεύεται, επεκτείνει και ανυψώνει σταδιακά τους ηφαιστειακούς κώνους. Οσο πιο ψηλά ανεβαίνουν, ωστόσο, τόσο μεγαλύτερη διαδρομή πρέπει να ακολουθήσει το μάγμα για να βγει στην επιφάνεια, τόσο περισσότερο δυσκολεύεται να διαφύγει και τόσο περισσότερο ευνοείται η πρόωρη ψύξη του μέσα στους κώνους. Βαθμιαία, το Θηραϊκό μάγμα ψύχεται και στερεοποιείται μέσα στους κώνους, πριν φτάσει στην επιφάνεια, φράζοντας τους κρατήρες.
Μετά το φράξιμο ακολουθεί μεγάλη περίοδος σχετικής ηρεμίας, στη διάρκεια της οποίας μεγάλες ποσότητες μάγματος παγιδεύονται σε υπόγειους χώρους και αυξάνουν την πίεση διαφυγής, η οποία εκτονώνεται κάθε τόσο, αν και όχι αρκετά, από μικρές διανοίξεις πόρων έκρηξης. Οταν ομως η πίεση στους υπόγειους χώρους ξεπεράσει σε δύναμη το βάρος και τη συνοχή των υπερκείμενων κώνων, τότε το μάγμα ανοίγει δίοδο προς την επιφάνεια με παροξυσμική ένταση θρυμματίζοντας και ανατινάζοντας όλα τα εμπόδια στο δρόμο του. Μαζί με το μάγμα βγαίνει και υπέρθερμος ατμός, που εκτονώνεται στην επιφάνεια και μετατρέπεται σε υδρατμό.
Οι δυο τελευταίες παροξυσμικές εκρήξεις στη Σαντορίνη έγιναν πριν από περίπου 21 και 3,6 χιλιάδες χρόνια, αντίστοιχα. Η τελευταία τοποθετείται στη Μινωική εποχή και πιο συγκεκριμένα στο δεύτερο μισό του 17ου π.Χ. αιώνα.
Η Καλντέρα της Σαντορίνης πάντως δεν σχηματίστηκε τότε. Δημιουργήθηκε προοδευτικά από πολλές κατακρημνίσεις σε διαφορετικές εποχές ηφαιστειακής δράσης, που διαμόρφωσαν κατά διαστήματα και τη γεωμορφολογία του νησιού.


INFO

Το ηφαίστειο Κουλούμπος: Το υποθαλάσσιο αυτό ηφαίστειο βρίσκεται σε απόσταση 6,5 χιλιομέτρων νοτιοανατολικά από το νησί της Σαντορίνης. Ανακαλύφθηκε το 1650, κατά τη διάρκεια μιας ηφαιστειακής έξαρσης που κράτησε 2-3 μήνες (από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο του 1650). Ένα νησάκι εμφανίστηκε στο σημείο της υποθαλάσσιας έκρηξης, αλλά λίγο αργότερα εξαφανίστηκε. Σήμερα ο μήκους 18 μέτρων ύφαλος Κουλούμπο είναι το πιο ρηχό σημείο του υποβρύχιου ηφαιστειακού κώνου, ο οποίος έχει διάμετρο 1,5 χιλιόμετρο και περιβάλλει τον κρατήρα ο οποίος έχει βάθος 500 μέτρων (βλ. και παραλία Κουλούμπος).

Πηγή: Αντώνη Ν. Κονταράτου «Σαντορίνη: Πορεία στο χρόνο»/ Εκδόσεις Ηλιότοπος.

Ηφαίστειο - Ιστορία - Γεωλογία
Ηφαίστειο - Ιστορία - Γεωλογία

social Twitter YouTube Facebook


 

Μεγάλος χάρτης

0A ammoudi eleftherakis1

view